Wat heb je nodig als de stroom uitvalt? Noodpakket & back-up gids
· 8 min lezen
In het kort
- De overheid adviseert om je voor te bereiden op 72 uur zonder stroom, water of internet.
- Een basis-noodpakket kost weinig: water, licht, een radio op batterijen, powerbanks en contant geld.
- Wil je apparaten als koelkast, router of cv-pomp laten draaien? Dan heb je back-upstroom nodig.
- Kort en binnenshuis: powerstation. Lang en buiten: aggregaat. Automatisch en voor het hele huis: thuisbatterij.
Een stroomstoring duurt in Nederland meestal kort: gemiddeld minder dan een half uur per jaar per huishouden. Toch merk je pas hoeveel er van stroom afhangt als het licht uitgaat. Je koelkast, internet, verwarming, deurbel, pinautomaat bij de supermarkt en soms zelfs je kraanwater. In deze gids lees je wat je direct doet, wat er in een goed noodpakket hoort en wanneer back-upstroom zinvol is.
Wat doe je direct als de stroom uitvalt?
Blijf rustig en loop deze stappen langs:
- Check of het alleen bij jou is. Kijk in de meterkast of een aardlekschakelaar of groep is uitgeschakeld. Zijn de buren ook zonder stroom? Dan ligt het niet aan jouw installatie.
- Zoek de storing op. Je netbeheerder meldt storingen op zijn website. Je kunt ook bellen met het landelijke storingsnummer 0800-9009.
- Schakel gevoelige apparaten uit. Als de stroom terugkomt, kan er een korte piek ontstaan. Haal de stekker uit de pc, tv en andere dure elektronica.
- Houd koelkast en vriezer dicht. Zo blijft de kou zo lang mogelijk binnen.
- Laat één lamp aanstaan. Dan merk je meteen wanneer de stroom terug is.
Het noodpakket: dit heb je minimaal nodig
De overheid adviseert om je voor te bereiden op 72 uur zonder stroom, drinkwater of internet. Dat klinkt veel, maar een basispakket is goedkoop en past in een doos in de kast.
| Onderdeel | Waarom |
|---|---|
| Drinkwater (3 liter p.p. per dag) | Bij langere uitval kan ook de waterdruk wegvallen |
| Houdbaar eten | Blikken, crackers, noten; dingen die je niet hoeft te koken |
| Zaklamp of hoofdlamp + batterijen | Veiliger dan kaarsen |
| Radio op batterijen of slinger | Voor nieuws en instructies als internet en mobiel netwerk wegvallen |
| Powerbanks (opgeladen) | Om je telefoon bereikbaar te houden |
| Contant geld | Pinautomaten en betaalterminals werken niet |
| EHBO-doos en medicijnen | Zorg voor een voorraad van een paar dagen |
| Warme dekens | Verwarming valt ook uit |
| Kopie van belangrijke documenten | Handig bij langdurige noodsituaties |
Tip: zet een herinnering in je agenda om twee keer per jaar je powerbanks op te laden en de houdbaarheid van water en eten te checken.
Wanneer heb je back-upstroom nodig?
Een noodpakket helpt je de eerste uren en dagen door, maar het houdt je apparaten niet draaiende. Back-upstroom is vooral zinvol als:
- je medische apparatuur gebruikt (zoals een CPAP of zuurstofconcentrator);
- je thuiswerkt of een bedrijf runt en internet, pc en kassasysteem door moeten blijven werken;
- je een koelkast of vriezer vol (dure) voeding wilt beschermen;
- je in een gebied woont waar vaker storingen zijn, of op afgelegen plekken bent met een camper of boot;
- je verwarming (cv-pomp of warmtepomp) wilt kunnen laten draaien in de winter.
Hoeveel vermogen je nodig hebt, hangt af van je apparaten. Dat rekenen we stap voor stap uit in Hoeveel Watt en kWh heb ik nodig bij stroomuitval?.
Drie soorten back-upstroom op een rij
Powerstation: de stille oplossing voor binnen
Een powerstation is een grote accu met gewone stopcontacten. Je laadt hem op via het stopcontact of een zonnepaneel, en bij uitval prik je je apparaten erin. Het grote voordeel: geen geluid, geen uitlaatgassen en dus veilig binnenshuis. Een model van rond de 1 kWh, zoals de Anker SOLIX C1000 Gen 2 of EcoFlow DELTA 2, houdt een router en laptop een hele dag in de lucht, of een koelkast zo’n 8 tot 12 uur.
Veel powerstations hebben een UPS-functie: ze staan tussen het stopcontact en je apparaat en nemen binnen milliseconden over als de stroom wegvalt. Je computer merkt er niets van.
Aggregaat: voor lange uitval en zware apparaten
Een aggregaat maakt stroom met een benzine- of dieselmotor. Zolang je brandstof bijvult, blijft hij draaien. Ideaal voor langdurige storingen, de bouwplaats of plekken zonder stroomnet. Kies voor elektronica altijd een inverter-aggregaat met zuivere sinus, zoals de Honda EU22i. Waarom dat belangrijk is, lees je in Inverter-aggregaat uitgelegd.
Let op: een aggregaat gebruik je nooit binnen, in de garage of in een afgesloten ruimte. De uitlaatgassen bevatten koolmonoxide.
Thuisbatterij: automatische back-up voor het hele huis
Een thuisbatterij hangt vast aan je meterkast en slaat meestal zonnestroom op. Met een noodstroomvoorziening schakelt hij bij uitval automatisch over, zodat je huis (of een deel ervan) gewoon stroom heeft. Dit is de meest comfortabele, maar ook de duurste oplossing. Niet elke thuisbatterij kan noodstroom leveren; dat leggen we uit in Thuisbatterij kopen: terugverdientijd en noodstroomfunctie.
Welke oplossing past bij jou?
- Je wilt vooral telefoon, internet, licht en de koelkast een paar uur overbruggen → een powerstation van 500 tot 1500 Wh.
- Je wilt dagen vooruit kunnen, of zwaar gereedschap gebruiken → een inverter-aggregaat, eventueel gecombineerd met een powerstation voor binnen.
- Je hebt zonnepanelen en wilt dat alles automatisch doorloopt → een thuisbatterij met noodstroomfunctie.
Twijfel je tussen de drie? In Aggregaat, powerstation of thuisbatterij: wat is de beste keuze? zetten we de voor- en nadelen naast elkaar. Of bekijk direct alle oplossingen in de vergelijker.
Veelgestelde vragen
Hoe lang blijft eten in de koelkast goed bij stroomuitval?
Een gesloten koelkast blijft ongeveer 4 uur koud. Een volle vriezer houdt het zo'n 48 uur vol, een halfvolle ongeveer 24 uur. Houd de deuren zo veel mogelijk dicht.
Hoeveel water moet ik in huis hebben voor noodgevallen?
Reken op minimaal 3 liter drinkwater per persoon per dag. Voor 72 uur is dat 9 liter per persoon, plus extra voor huisdieren.
Werkt mijn cv-ketel bij stroomuitval?
Nee. Ook een gasgestookte cv-ketel heeft stroom nodig voor de elektronica en de pomp. Een powerstation van rond de 1000 Wh kan een cv-ketel meestal een aantal uren laten draaien, mits het een zuivere sinus levert.
Mag ik een aggregaat binnen gebruiken?
Nee, nooit. Een aggregaat stoot koolmonoxide uit, een geurloos en dodelijk gas. Gebruik een aggregaat altijd buiten, op ruime afstand van ramen en deuren. Binnen gebruik je een powerstation.
Waar kan ik zien of er een storing is in mijn buurt?
Kijk op de website van je netbeheerder (bijvoorbeeld Liander, Stedin of Enexis) of op een storingssite. Het landelijke storingsnummer voor gas en stroom is 0800-9009.